Conflictcirkels? Waarom je gas terug moet nemen

Met wat ruzie op zijn tijd is helemaal niks mis. Het heeft ook wel iets moois. Durven kibbelen met elkaar omdat je erop vertrouwt dat de band tussen jullie veilig en onbreekbaar is.

Het is een ander verhaal als jullie ten onder dreigen te gaan aan jullie conflictcirkels. Wanneer je een ruzie niet goed weet te maken, maar in plaats daarvan steeds verder uit elkaar drijft. Dan gaat er iets niet goed.

Escaleren jullie conflicten steeds vaker? Waardoor je geen andere uitweg meer ziet dan je in ijzige stilte terug te trekken?

Vastlopende conflicten

Grote kans dat jullie dan vastlopen in deze vicieuze negatieve communicatiecirkels:

1. Zoek de Boef. De conflictcirkel waarin beide partners vechten en elkaar beschuldigen. Boosheid lijkt de voornaamste emotie te zijn en partners ervaren een machtsstrijd.
2. De Protestpolka. In deze cirkel is de ene partner de kritische, eisende achtervolger en de andere partner de gesloten terugtrekker die zichzelf steeds verdedigt of dichtklapt.
3. Verstijf en vlucht. Dat is de vicieuze cirkel waarin beide partners zich van elkaar terugtrekken. Er is weinig contact meer, alleen over praktische zaken om het gezin als BV draaiende te houden.

Sommige koppels zitten al jaren in de Protestpolka. Dat is het patroon van trekken en terugtrekken dat het meeste voorkomt. Boosheid, frustratie en hopeloosheid voeren daarin vaak de boventoon.

• Ik mis onze emotionele verbondenheid
• Ik voel me er zo alleen voor staan
• Ik kan niks meer goed doen
• Mijn partner heeft op alles commentaar

Op het moment dat jouw verborgen pijnplekken geraakt worden, is het in de conflictcirkel heel begrijpelijk dat je gaat vechten, verstarren of vluchten. Juist bij je partner waar je iedere keer weer tegen jullie wederzijdse afhankelijkheid aanloopt. Jouw partner heeft ‘zomaar’ de macht om jou pijn te doen… Of jij hebt ‘zomaar’ de macht om jouw partner pijn te doen, terwijl je dat helemaal niet wilt. Dat weren wij mensen meestal af met vechtende boosheid of vluchtend dichtklappen.

De teugels weer in handen krijgen…

De allereerste noodzakelijke fase om uit de negatieve spiraal van conflictcirkels te breken is dat jullie er controle over krijgen. Gas terugnemen, oftewel kunnen de-escaleren, is essentieel:

• Zolang je samen in heftige conflictcirkels gevangen zit, is het niet mogelijk om diep contact te hebben.
• In de overlevingsmodus van de cirkel heb je geen ruimte om ook maar enige goede communicatieregel toe te passen.
• De vraag om naar elkaar te luisteren is hier absoluut irrelevant.
• Rust en kalmte zijn nodig om je eigen ‘harde’ gedrag te herkennen en te stoppen.
• Pas als je het vechten of vluchten in bedwang weet te houden, kun je actief gaan samenwerken om een sterkere en blijvende emotionele verbintenis te creëren.

Misverstanden…

Om deze fase met succes te doorlopen moet je wel afscheid nemen van een paar veelvoorkomende, belemmerende overtuigingen:

Misverstand 1: Sturen mag niet, je moet loslaten en accepteren. Een verwarrende overtuiging als je ‘m hebt. Tegelijkertijd krijgen we namelijk boodschappen dat je zelf aan het roer moet staan en verantwoordelijkheid moet nemen… Maar je hebt meer invloed dan je denkt, en soms minder. Het kan allebei.

Misverstand 2: In een goede relatie moet je alle emoties kunnen uiten. Hier vergeten we dat er harde en zachte emoties zijn. Het gaat niet om de vraag of je al je emoties moet kunnen uiten, maar dat je leert je zachte emoties te uiten in plaats van de harde.

Misverstand 3: Gelukkige liefde is een onveranderlijke, vaste toestand. Dit is een groot misverstand. Houden van is een proces dat voortdurend beweegt van harmonie naar disharmonie, van wederzijdse afstemming en ontvankelijkheid naar mislukte afstemming en verbroken verbinding… en weer terug.

Misverstand 4: Een ‘verkeerde’ afstemming is een teken van ontbrekende liefde of betrokkenheid. Nee dus. Het is zo dat we de meeste signalen van elkaar missen. We geven allemaal onduidelijke signalen en we interpreteren signalen verkeerd. Waar het om gaat is dat we momenten van slechte afstemming kunnen herstellen en naar harmonie terug weten te keren.

Misverstand 5: Je moet het alleen doen. Een heel eenzame overtuiging als je deze hebt. Je hoeft het namelijk niet alleen te doen. Als partners kun je elkaar helpen om uit de spiraal naar beneden te stappen.

Veilige emotionele verbondenheid

Je openstellen voor de zachte emoties van jezelf én van je partner (zonder vaste volgorde!) is noodzakelijk om terugkerende conflictcirkels te doorbreken. Om vervolgens te kunnen ontdekken en communiceren wat die zachte emoties betekenen. Dan begrijp, volg en vind je elkaar. En bouw je aan de onderlinge veilige verbondenheid. Die je ook weer nodig hebt om je kwetsbaar open te stellen voor die zachte emoties…