Hoe triggers negatief uitpakken en 5 tips om ze tackelen

Februari 2026 Ergernis, irritatie, afsnauwen en boosheid. Dit zijn heel duidelijke signalen dat er iets in je geraakt is. We noemen dat ‘iets’ een trigger. Triggers activeren een gebeurtenis (gedrag, een emotie, een herinnering, een ziekte, een natuurverschijnsel enzovoorts) zonder kwalificatie. Die...

Is weten hoe je je relatie moet herstellen genoeg?

Februari 2026 Om negatieve cirkelpatronen te de-escaleren, moet je ze in je dagelijkse leven herkennen om ze te kunnen stoppen. De-escaleren betekent dat je de lading eraf haalt. Zodanig dat jij en je partner weer in staat zijn om open te communiceren....

Welke 5 punten zijn belangrijk bij goed communiceren?

Februari 2026 Hulpje AI verzamelt in mijn browser deze vijf cruciale punten voor goede communicatie: 1. Actief luisteren Geef volledige aandacht, maak oogcontact en onderbreek de ander niet. Vang niet alleen de woorden op, maar let ook op de non-verbale signalen en...

Vragen of zelf het voorbeeld geven?

Januari 2026 Probeer je de emotionele, communicatieve ongelijkwaardigheid in je relatie op te lossen door vooral te geven? Door steeds weer het goede voorbeeld te stellen? Voorleven wordt dat ook wel zo mooi genoemd. Op zich best een logische keuze. Vooral als...

Had dat dan eerder gezegd

Januari 2026 Waarom heb je dat dan niet gezegd? Zo kon ik er toch geen rekening mee houden! Waarom zeg je dat dan niet gewoon? Anders weet ik toch ook niet wat je bedoelt! Waarom vertel je me niet gewoon de waarheid?...

Hoe zeuren je relatie wel verbetert

Januari 2026 Is zeuren, klagen of mopperen echt zo ‘verkeerd’? De meeste partners vinden van wel en maken ruzie over de interpretatie van zeuren. Dan krijg je deze ‘harde’ gevoelsuitingen naar je hoofd geslingerd: Wat zit je toch te zeuren! Stel je...

Tien ijzersterke tips voor een ijzersterke relatie

December 2025 Droom je van die ene perfecte persoon: een soulmate, je andere helft, de ultieme match? Die je met jouw partner misschien dacht te hebben en die je wil terugvinden? Of waarin je jouw partner het liefst wil veranderen? Helaas. Soulmates...

Verwijten positief omdraaien

December 2025 Stel, je partner legt iets bij jou neer wat die vervelend van jou vindt. Dat wat ze weleens verwijten noemen;). Heb je dan de neiging om jezelf te verdedigen? Bijvoorbeeld door: jezelf te verklaren? jezelf te verantwoorden? jouw bedoeling uit...

Neem jij deze emotionele risico’s in de communicatie?

December 2025 De eerste vrije veiligheid is dat je alles durft te zeggen tegen je partner. Je neemt dan het emotionele risico dat: jij gekwetst, afgewezen of teleurgesteld kan worden jouw partner zich gekwetst, afgewezen of teleurgesteld voelt Het is zeker uiterst...

Echt geen tijd voor elkaar?

November 2025 Als partners geen tijd voor elkaar maken, noemen ze vaak deze redenen: Het werk en daarna te moe De kinderen en daarna te moe Sociale verplichtingen en daarna te moe Uitkomst is dan vaak: we doen geen leuke dingen meer...

Zou het narcisme zijn?

November 2025 Soms heb ik een intakegesprek met iemand die mij deze kenmerken vertelt: Wij hebben hele heftige communicatiecirkels die sterk wisselen. De ene keer zijn het hele emotionele ruzies en de andere keer word ik wrokkig doodgezwegen. Mijn partner kan zich...

Hoe snel voel jij je aangevallen?

November 2025 Een veelgehoorde klacht is dat partners zich zo snel aangevallen voelen. Niet leuk, want het verpest de sfeer. Kenmerkend zijn dan dit soort verontwaardigde uitroepen: Jij hebt ook zo’n kort lontje! Jij interpreteert ook alles negatief! Je bent steeds zo...

3 misinterpretaties van egoïsme

Oktober 2025 Heb jij een partner die jou van egoïsme beschuldigt? Of heb je juist een partner die jij egoïstisch vindt? Wat doet het woord ‘egoïsme’ met jou? Ik denk dat je net als velen van ons egoïsme als iets negatiefs ziet....

De uitdaging van communiceren over verlangens

Oktober 2025 Met onze verlangens gebeurt iets heel vreemds in onze relatie. Velen van ons drukken ze op een gegeven moment de kop in. Dat kan zover gaan dat je ook echt niet meer weet wat je precies voelt. Deze gedachten liggen...

Hoe goed verdraag jij pijn?

Oktober 2025 Wie begon? Wie heeft gelijk? Wie is de schuld? Wie speelt oneerlijk spel? Wie denkt alleen maar aan zichzelf? Vragen die vaak zomaar de boventoon voeren in een negatieve communicatiecirkel. Ken je dat? Ben je ergens over aan het praten...

Hoe je een zwijgende partner opent

Oktober 2025 Velen van ons vinden een zwijgende partner die dat uit zelfbescherming doet heel frustrerend. Je weet niet waar je aan toe bent. Je voelt je niet betrokken bij je partner. Of je denkt dat jouw partner niet betrokken is bij...

Zo werkt het negatieve patroon vergroten-verkleinen

September 2025 Hoe kan het toch dat iets kleins kan escaleren in zoveel frustratie? Een vraag die ik vaak krijg. Veel cliëntenkoppels schamen zich bijna om al die kleine aanleidingen te vertellen waardoor zij vastlopen in hun negatieve communicatiecirkels. Toch is dat...

Is overleggen hetzelfde als toestemming vragen?

September 2025 Niet vooraf overleggen over beslissingen is voor veel partners een groot pijnpunt. “Dat je dit of dat wilt doen, daar kan ik nog wel overheen komen. Maar dat je mij er van tevoren niet bij betrekt, daar kan ik niet...

Wie is verantwoordelijk voor jouw rotgevoel?

September 2025 Vrije meningsuiting. Daar zijn we toch allemaal voor, nietwaar? Toch is daar veel discussie over. In de politiek en in de media. Mag je alles zeggen, schrijven en tekenen wat je wilt? Ook als je van tevoren weet dat je...

Als verschillen een emotioneel drama zijn

Augustus 2025 Dat verschillen spannend zijn, hoor je wel vaker. Of dat ze goed zijn, zodat je een complementair team bent. Toch blijkt uit sociaalwetenschappelijke literatuur dat het vooral de overeenkomsten zijn die ons aantrekken in een partner. Daar zou een verschilfobie...

Verschillen jullie te veel van elkaar?

Augustus 2025 Verschillen doen we uiteraard allemaal van elkaar. Dus ook van onze partners. Het is pas problematisch als de verschillen voor onvervulde basisbehoeften in onze relatie zorgen. Er zijn heel wat gebieden waarop je van elkaar kunt verschillen. De lijst is...

Partner voelt niks

Augustus 2025 Als je partner niks voelt, dan kan die dat ook niet communiceren. Logisch, maar wel frustrerend. Zeker als je zelf graag gevoelens deelt om verbondenheid te creëren. Of gevoelens wilt weten om iets te checken, zodat je ernaar kunt handelen....

Bang om iets verkeerd te zeggen?

Augustus 2025 Dat je bang bent om iets ‘verkeerd’ te zeggen tegen je partner en daardoor op je tenen gaat lopen is een belangrijk signaal dat er iets niet goed zit in je relatie. Vooral als dat bijna voortdurend speelt. Angst ondermijnt...

Oude pijn in je relatie genezen

Juli 2025 Hoe weet je nu wanneer je bij pijn in een kindmodus of oudermodus schiet? Richting je partner? Of jouw partner richting jou? En als dit gebeurt, is het dan werkelijk zo schadelijk voor je relatie? Eén ding is duidelijk. Ieder...

Hoe je alsnog een veilige hechtingsstijl ontwikkelt

Juli 2025 Alsnog een veilige hechtingsstijl in je volwassen leven ontwikkelen is gelukkig mogelijk. En zelfs noodzakelijk wanneer je met je partner steeds weer vastloopt in negatieve communicatiecirkels met emotionele verwijdering als gevolg. Emoties, vrede, veiligheid en onveiligheid hangen onlosmakelijk met elkaar...

Hoe onveilige hechtingsstijlen je relatie verzieken

Juli 2025 Een onveilige hechtingsstijl van jou of jouw partner maakt het moeilijk om positief emotioneel op elkaar af te stemmen. Kun je je voorstellen dat wanneer jij je niet veilig voelt in jouw relatie dat je dan: niet jezelf kunt zijn?...

Hoe vertaal je veiligheid naar de praktijk?

Juni 2025 Ik wil me gewoon veilig bij jou voelen! Dat was een hartenkreet van de vrouwelijke wederhelft van een cliëntenkoppel van mij. Ik zag de mannelijke wederhelft wat paniekerig uit zijn ogen kijken. Maar je bent ook veilig bij mij! Wat...

Conflictcirkels? Waarom je gas terug moet nemen

Juni 2025 Met wat ruzie op zijn tijd is helemaal niks mis. Het heeft ook wel iets moois. Durven kibbelen met elkaar omdat je erop vertrouwt dat de band tussen jullie veilig en onbreekbaar is. Het is een ander verhaal als jullie...

Om deze 3 redenen hoef je conflicten niet op te lossen om gelukkig te zijn

Juni 2025 In terugkerende conflicten hoor of denk je waarschijnlijk dit soort zinnen: Het is iedere keer hetzelfde liedje. Om de kleinste dingen krijgen wij mot. Eindeloos praten, steeds weer opnieuw. Het lost allemaal niks op. Wat ik ook zeg of doe,...

Voorkom deze 5 aanvalniveaus in de conflictcirkel

Juni 2025 De aanval is de beste verdediging… Dit spreekwoord zegt het al: een verdedigende reactie is net zo goed een aanvallende reactie. Ze zijn moeilijk uit elkaar te houden. Wanneer je jezelf verdedigt, zeg je namelijk indirect dat jij er niets...

Mijn partner praat niet, wat nu?

Mei 2025 Contact maken met een partner die niet praat is moeilijk. Het delen van je innerlijke wereld zien we immers als een minimale randvoorwaarde om ons intiem verbonden te voelen. We willen weten wat er leeft bij elkaar. Vooral de gevoelens...

Je belangrijk voelen voor elkaar

Mei 2025 Verstrikt in negatieve communicatiecirkels blijkt de emotionele pijn van velen steeds weer te zijn dat ze niet (meer) geloven dat ze nog echt belangrijk zijn voor hun partner. Maar ik hou van je is dan zo’n loze kreet. Daar heb...

Zorgt jouw ego voor verwijdering?

April 2025 Is ego in je relatie fout? Vele wetenschappers en gerenommeerde sprekers vertellen ons wat onze drijfveren zijn, wat ons ten diepste motiveert om zinvol te werken en te leven. Dit springt er als kern uit: ons hele systeem van omgaan...

Maak dit onderscheid bij woede en boosheid

April 2025 Ken je het frustrerende gevoel dat jouw woede of boosheid er niet mag zijn van je partner? Omdat die daar niet tegen kan? Echt vervelend hè, als jouw boosheid ervoor zorgt dat jouw partner ook boos wordt, jou de mond...

Wanhopig met ik kan er niks aan doen?

April 2025 Kun jij je soms ook zo wanhopig en machteloos voelen als jouw partner allerlei behoeftes op gevoelsniveau uitspreekt en: je absoluut niet weet hoe je daaraan tegemoet moet komen? je van alles probeert, maar dat het in plaats daarvan alleen...

Voorkom misverstanden op deze 4 niveaus van communiceren

April 2025 Misverstanden! Het is zo ontmoedigend wanneer je elkaar iedere keer weer misverstaat. Hoe harder je vervolgens probeert het probleem aan elkaar uit te leggen, hoe dieper de kloof wordt. Dit hoor ik vaak: Wij spreken een verschillende taal en begrijpen...

Misverstanden door botsende meningen of iets anders?

Maart 2025 Hoe vaak onderbouw jij jouw mening in misverstanden met woorden als: Zo doet iedereen het. Het is heel normaal om … Dat hoort gewoon zo. In dat onderzoek staat dat dit het beste is. Dat kun je toch niet maken....

Kijk eerst ‘ns naar jezelf en …

Maart 2025 Kijk eerst eens naar jezelf voor je mij iets verwijt en vind het antwoord in jezelf… Mooi credo, hè? Vind het antwoord in jezelf… en alles komt goed. Wat zou dat heerlijk zijn. Alle relatieproblemen opgelost. Nou oké, het is...

Partner vat alles als kritiek op

Maart 2025 Kritiek als een oordeel over jou van jouw partner kan een behoorlijke trigger zijn en een negatieve communicatiecirkel aanzwengelen. Kijk maar eens wat dit soort oordelen in de zogeheten jij-boodschap met jou doen: Jij luistert niet echt. Jij snapt er...

Zo is grenzen stellen niet effectief

Maart 2025 Voor jezelf opkomen en je grenzen stellen is op zich natuurlijk een belangrijke vaardigheid. Maar het kan ook helemaal verkeerd uitpakken. Denk even heel letterlijk mee: hoe scherm je een landsgrens af tegen ongewenste immigranten? Door eerst heel hard te...

Zo is controle loslaten de verkeerde oplossing

Februari 2025 Voor veel partners is de controle loslaten een belangrijk persoonlijk doel in hun relatie. Controle of controleren ervaren zij als een trigger. Zij vinden controle als het ware een vies woord. Zij associëren het met vervelend gedrag: Jij wilt alles...

Emotionele chantage in je relatie omdraaien

Februari 2025 Emotionele chantage in je relatie kun je doen of ervaren. Maar… is het wel echt emotionele chantage? Bewust en expres? Pur sang is chantage natuurlijk strafbaar, ook emotionele chantage. Juridisch is dat laatste het geval wanneer ‘iemand wordt gemanipuleerd door...

5 communicatievalkuilen van ‘uitleggen’

Februari 2025 Rustig en beheerst blijven is voor veel partners belangrijk om uit de negatieve communicatiecirkels te blijven. Heel begrijpelijk, want het levert je deze voordelen op: Je valt niet samen met agressieve frustratie Je hoeft geen pijn te voelen Je roept...

Hoe je het contact verliest als je emotioneel afwezig bent

Februari 2025 Hoe goed ken jij die momenten dat je bij elkaar bent en je je toch alleen voelt? En hoe vaak zoeken jullie dan de oplossing in meer leuke tijd samen doorbrengen en meer goede gesprekken voeren? Helpt dat? Is het...

Een oneerlijke verdeling van het gezinsinkomen?

Februari 2025 Hebben jij en je partner strijd om de (on)eerlijke verdeling van het gezinsinkomen, terwijl je het (op dit moment) op zich wel eens bent over de ongelijke verdeling van de betaalde werkuren en de onbetaalde zorguren? Mogelijk verzanden jullie in...

De nummer 1 bouwsteen van verbondenheid

Januari 2025 Te weinig echt praatcontact waardoor zij geen verbondenheid meer ervaren. Dat is het probleem van een koppel dat de EFT-therapietraining bij mij doet. Van de week vertelde zij hem al een paar keer iets gevoeligs van zichzelf, wat hij voor...

Zie je de hechtingspaniek onder jullie negatieve communicatie?

Januari 2025 Hechtingspaniek is niet makkelijk te herkennen. En als je ook maar enigszins een conflict-vermijdende gedragsstijl hebt, zul je hechtingspaniek misschien niet snel ervaren of het zelfs overdreven dramatisch vinden. Aan de buitenkant zie je misschien een harteloze, claimende of gemene...

Te heftige politieke discussies?

December 2024 Onderwerpen genoeg die op dit moment met te heftige politieke discussies de Kerstdineetjes met familie of vrienden kunnen bederven. Of andere samenkomsten op andere tijdstippen;) Denk aan onderwerpen als Oekraïne-Rutte-NAVO, Israël versus Palestina, de Amsterdamse rellen, vega(n) versus vleeseten, migratiecrisis...

Kies je voor gelijk of geluk in je relatie?

December 2024 Op welke momenten in je relatie kies jij voor gelijk of voor geluk? Ben jij je überhaupt bewust van deze keuze? En wat betekent het dan precies? Daar hebben wij hier thuis soms een heel verschillende kijk op. Laat ik...

Hoe je het actief-passief-patroon doorbreekt

December 2024 Mijn partner is zo passief… Ergens in onze relatie is de situatie ontstaan dat ik altijd alles regel en het voortouw neem, en dat hij zich alles laat aanleunen. Hij neemt bijna geen initiatief meer. Ik voel me overal verantwoordelijk...

Geen zelfvertrouwen? Dit werkt beter.

November 2024 Een te laag zelfvertrouwen… Ik hoor partners regelmatig verzuchten dat hun lage eigenwaarde een voorname oorzaak is van de relatieproblemen. Zij denken dat een hogere eigenwaarde en zelfvertrouwen noodzakelijk zijn voor een gelukkige relatie. Want dan: durf je meer open...

Voor sorry koop ik niks…

November 2024 Ken jij de opluchting van de 1e keer sorry? Dat je jouw spijt betuigde aan jouw partner? Heerlijk hè, als je eenmaal jouw ‘fout’ toegaf en sorry zei. De lucht geklaard en wie verzacht er nou niet na een liefdevolle...

Machtsstrijd in je relatie ombuigen

Oktober 2024 Machtsstrijd draait om invloed. Om wie het meeste of minste invloed heeft. Dat kan je negatief oppakken, maar interessanter voor je relatie is natuurlijk de vraag hoe je het positief kan oppakken. Sta eens even stil bij deze twee vragen:...

Hoe pijnlijk is een afgesloten partner?

Oktober 2024 Een afgesloten partner die afwezig zwijgt of bewust niks zegt… Wat gebeurt er met jou als jij genegeerd wordt? Terwijl je iets zegt of vraagt? Je kent het vast in dit voorbeeld: je zit in een vol restaurant en probeert...

Dit is wat je wel moet veranderen bij elkaar

Oktober 2024 Is het elkaar veranderen of slechts de manier van communiceren wanneer je vastloopt met je partner in negatieve communicatiegedragscirkels? Ook in relatiecommunicatie kun je deze 3 niveaus onderscheiden: beginner ervaren expert Communicatievaardigheden staan niet los van je ervaringsniveau. Het is...

Goed ruziemaken volgens Julie en John Gottman

September 2024 Je maakt het vast ook mee dat ruziemaken met kleine dingen begint en dan stapsgewijs (kan) escaleren in een negatieve communicatiecirkel. En dat je dan niet meer weet waar het nou precies om begon. Inhoudelijk praktisch betrekkingsniveau Soms zijn het...

Co-rumineren en elkaar de put in praten

September 2024 Co-rumineren is het overmatig bespreken van zorgen, problemen en negatieve emoties zoals angst, woede of somberheid. Ook wel samen herkauwen of samen piekeren te noemen. En dat kan psychische problemen vergroten in plaats van verkleinen. Dat zijn de eerste conclusies...

Moet je dan zelf veranderen?

September 2024 Voor sommige partners heeft het woord ‘veranderen’ een negatieve lading. Velen beschouwen het als een no-go-area om elkaar te willen veranderen. In alles wat ik zo lees zie ik het als tip voor een goede relatie vaak voorbij komen: elkaar...

Hoe veroorzaak jij onzekerheid bij jouw partner?

September 2024 Speelt er onzekerheid in je relatie en zien jullie meningsverschillen er als een verharde strijd uit? Een strijd waarin je elkaar steeds weer probeert te overtuigen of een strijd waarin je dan maar niks meer zegt? Voor heel veel koppels...

Tend-and-befriend-reactie als valkuil

Augustus 2024 Tend-and-befriend is ook een reflexmatige reactie op gevaar en dat kan je op het verkeerde been zetten. Een partner die in paniek raakt wanneer emotioneel verbinden niet meer lukt en de intieme band verbroken voelt… Afsnauwen of wanneer er ruzie...

De oplossing voor een te dominante partner

Augustus 2024 Ook dominante partners kunnen dit weleens uitroepen (en misschien juist wel;): Jij bent zo dominant! Waarom moet het altijd op jouw manier? Jij wilt altijd alles bepalen! Waarom moet jouw mening de norm zijn? Een groot verschil in zeggenschap is...

Dit is de beste ruziestijl

Augustus 2024 Veel partners hebben een hekel aan conflicten. Vooral als deze conflicten ontaarden in boze ruzies. Zij zien boosheid en ruzie als de graadmeter van hoe gelukkig hun relatie is. Gelukkig is er echter geen causaal verband tussen boze ruzie en...

Zo verstoren pijnpunten uit je verleden je relatie

Juli 2024 Welke pijnpunten zijn jouw erfenis uit jouw verleden? Hoe is jouw brein door jouw opvoeding en omgeving geconditioneerd? Ben jij je ervan bewust wanneer je in een kind- of oudermodus schiet bij je partner? En hoe dit je relatie op...

Jij leert het ook nooit!

Juli 2024 Heb je uitgebreid met je partner besproken hoe jullie voortaan met elkaar zullen communiceren, gaat het weer mis. Of het zakt weer weg na verloop van tijd. En als je elkaar er dan op aanspreekt kom je in zo’n vervelende...

Geen empathie van je partner? Test het op deze 40 punten

Juni 2024 Als je de empathie van je partner mist, dan denk je misschien dat het bereiken van emotionele wederkerigheid in je relatie een onmogelijke opgave is. Juist die emotionele wederkerigheid is namelijk zo belangrijk om je veilig en vredig verbonden te...

Doorzie deze 12 drogredenen in de argumentatie van je partner

Juni 2024 Is jouw partner sterker dan jij in de communicatie? Kun je er niet tegenop en stop je daarom maar met praten? Vast heel vervelend. Als je doorgaat met jouw argumentatie ontaardt het in vervelend touwtrekken, maar als je steeds inbindt...

Als je de waardering mist

Mei 2024 Waardering en complimentjes. Iets wat veel partners missen van elkaar als zij eenmaal vastlopen in cirkelpatronen van strijd of stilzwijgen. Communicatieve uitingsvormen hiervan zijn: Het is bij jou ook nooit goed. Je zegt altijd alleen maar wat je niet leuk...

Voorkom deze 3 emotionele blunders

Mei 2024 Emotionele blunders gaan vaak met heftigheid vanbinnen of vanbuiten gepaard. Veel koppels die bij mij komen zien die heftig escalerende emoties als het grootste struikelblok. Soms uit zich dit in boos blokkeren, maar meestal is het 1 partner die zich...

Hoe verander je “Laat maar” in contact?

April 2024 Hoe vaak wil jij contact maken en iets tegen je partner zeggen, maar denk je: Laat maar. Het heeft toch geen zin. En als je inderdaad niets zegt, wat is dan je motivatie? Wil je voorkomen dat: er ruzie van...

Als alcohol de relatieproblemen verergert

Maart 2024 Door te veel alcohol lopen bestaande problemen en discussies makkelijker uit de hand. Escalaties zorgen ervoor dat er dingen gezegd en gedaan worden waar je achteraf spijt van hebt. Dat alcoholische drank meer kapot maakt dan ons lief is, weten...

Meningsverschillen over het opvoeden waar de kinderen bij zijn…

Februari 2024 Jij bent veel te hard en te streng voor de kinderen! Jij bent veel te soft en te makkelijk voor de kinderen! Twee botsende meningen over de opvoeding die voor heel wat relatieproblemen kunnen zorgen. Met jonge kinderen wordt je...

Check de 7 Gottman-pijlers van je relatie

Februari 2024 Vind je het ook wel eens handig om een checklijst te gebruiken om je relatie te toetsen? Hier heb ik een leuke voor je: de 7 pijlers die een goede relatie van een slechte relatie onderscheiden. Dat is niet zomaar een lijstje dat...

Niet zeuren, flink zijn en doorgaan (jaja…)

Januari 2024 Zeuren als interpretatie van een onvervulde behoefte over je gedrag: dat is zo ongrijpbaar als je niet weet wat eronder speelt in je relatie. Hoeveel meningsverschillen hebben jullie over hoe je je hoort te gedragen? Wat is goed? Of slecht?...

Het geheugen als relatieprobleem: hoe los je dat op?

Januari 2024 Een haperend geheugen… Ken je het dat jij en je partner vastlopen in een negatieve communicatiecirkel waarin het erom gaat wie wat wanneer iets zei of deed? Zoiets als deze discussie? Jij: Nou hoe het ging was dat jij …...

5 lagen van onvrede die handig zijn om te kennen

December 2023 Heb jij belangrijke punten van onvrede en bespreek je die met je partner? Nee? Of niet echt tot op het bot? Dan wil ik je toch echt dringend adviseren dat wel te doen als het speelt. Ik maak veel te...

Ja maar jij doet het ook!

November 2023 Hoe onheus voel jij je bejegend als je kritiek van je partner op iets krijgt wat je partner zelf ook doet? Je vergeet bijvoorbeeld iets belangrijks (kan gebeuren nietwaar?), je geeft jezelf al op je kop en dan zit je...

Geen zin in seks? De juiste oplossing voor de juiste oorzaak.

November 2023 Geen of minder zin in seks hebben is een veelvoorkomend worstelthema in relaties. Vooral als de behoefte aan seks heel verschillend is. En je het moeilijk vindt om daarover te communiceren. Als je erop googelt, dan vind je vele tips...

Met kritiek je relatie verbeteren?

Oktober 2023 Met kritiek en zelfverdediging willen we onze partner laten stoppen met iets of aanzetten tot iets. We willen iets in beweging zetten. Onze partner bijvoorbeeld laten stoppen met iets: doen wat we vervelend vinden zeggen wat ons niet bevalt denken...

Ontrouw en affaires. 6 randvoorwaarden voor herstel.

September 2023 Dat ontrouw na een uitgekomen affaire je relatie op zijn kop zet, dat mag duidelijk zijn. Zelfs bij koppels die elkaar toestaan om vreemd te gaan, gaat het vaak toch mis. Niet zelden door de ongelijkwaardigheid die onvermijdelijk op zal...

Liefdevol nee zeggen op lastige punten

September 2023 Nee zeggen als we heel erg op onze tenen zijn gaan lopen bij onze partner is moeilijk voor velen. Dan komt de nee er heel hard en stellig uit of we durven bijna niet meer direct eerlijk te zijn. Dikke...

Communicatieve relatieproblemen goed oplossen

September 2023 Communicatieve relatieproblemen komen doorgaans tot uitdrukking in een verstoorde communicatie met elkaar. Er spelen dan twee hoofdprocessen: Emotionele verwijdering Negatieve communicatie Kun je deze twee hoofdprocessen los van elkaar zien? Het is een beetje als de kip-ei-vraag: Is de slechte...

6 soorten zwijgen in negatieve communicatiecirkels

Augustus 2023 Er zijn partners die zwijgen en met wie je geen ruzie lijkt te kunnen krijgen. Zij zwijgen op het moment dat zij: zich aangevallen voelen zich geraakt voelen een (verdere) escalatie vrezen Voor partners die juist willen praten is dit...

Eigen schuld, dikke bult?

Augustus 2023 Voert jouw partner vaak een ja/nee-strijd met jou? Bijvoorbeeld over wat jij nou precies wel of niet gezegd hebt, waardoor jouw partner toch echt wel gelijk heeft dat … Nu even omdraaien. Kijk eens hoe dat leest. Voer jij vaak...

De oplossing is een zacht bedje voor de pijn

Juli 2023 Liever dan pijn te voelen wijzen we met een vinger naar iets of iemand die de schuld is. In onze negatieve communicatiecirkels is helaas onze partner meestal de klos. Je gaat tekeer tegen je partner, hardop of stiekem in jezelf,...

Is rationeel versus emotioneel de goede tegenstelling?

Juni 2023 Heb je last van een te rationele partner? Of heb je juist last van een te emotionele partner? Veel koppels vinden dat onderlinge verschil moeilijk. Je communiceert dan langs elkaar heen en lijkt ieder op een andere golflengte te zitten....

Je gevoelens kennen en vertellen (en 7 valkuilen)

Juni 2023 Is het noodzakelijk om uitgebreid over je gevoelens te praten? Een veel gestelde vraag die niet zomaar met een ja of nee te beantwoorden is. Wat ik wel weet (en jij misschien ook) is dat partners er enorm van kunnen...

Houd jij altijd een vluchtroute open?

Mei 2023 Je hebt van die partners die altijd van alles afzwakken. Ze: doen laconiek zijn gereserveerd bagatelliseren jouw gevoelens devalueren enthousiaste opmerkingen relativeren leuke gebeurtenissen corrigeren jou als je iets te rooskleurig vertelt En bovenal: Ze lijken zich niet voor de...

Seks als verplichting?

April 2023 Bij cliëntenkoppels maak ik regelmatig mee dat de vrouwelijke partner seksueel op slot zit en de mannelijke partner daar boos om is. De seksuele protestpolka is één van hun grote worstelingen. In dit geval heb ik het over de mannelijke...

Hoe verwerk je nare gevoelens die jouw partner veroorzaakt?

Maart 2023 “We zijn onze gevoelens nog niet aan het verwerken hè?” zei de vrouwelijke wederhelft van een koppel in de 3e bijeenkomst tegen mij. Ze verraste me met deze opmerking. Juist omdat we dit ten volle aan het doen waren. Ik...

Kun je het niet of wil je het niet?

Februari 2023 Wat zou jij anders willen in je relatie? Jouw partners: manier van communiceren? gedrag in bepaalde situaties? temperament? persoonlijkheid? betrokkenheid bij jou? Het ‘goede’ antwoord is natuurlijk zoiets als: jullie negatieve (communicatie)dynamiek. Om vervolgens samen gelukkig verbonden te kunnen zijn....

Zo werkt elkaar willen begrijpen averechts

Februari 2023 Elkaar willen begrijpen levert menig koppel vermoeiende, uitzichtloze discussies op. Veel partners denken namelijk dat begrip helpt om misverstanden op te lossen. Zo zit het niet. Zo bedoelde ik het niet. Zo ging het niet. Dit zijn niet voor niks...

Depressief en daardoor relatiestress?

Februari 2023 Je depressief of somber voelen in lichtere vorm kennen we allemaal weleens op gezette tijden. Maar in je relatie ervaar je het mogelijk als een relatieprobleem wanneer je deze uitspraken herkent: Zodra ik thuiskom komt er een soort wollen deken...

Tips van experts om stress (in je relatie) tegen te gaan

Februari 2023 Of je nu stress hebt door de worstelingen in je relatie of iets anders, de werking ervan in je lichaam en geest is universeel. De hoogleraar klinische neuropsychologie Erik Scherder legt het uit in zijn minicollege. Cortisol is het grote...

Partner overlegt niet

December 2022 Ken je dat? Dat jouw partner jou iets meedeelt wat hij of zij gaat doen? Of iets heeft afgesproken wat nog plaats gaat vinden? Bijvoorbeeld: Vanavond ga ik voetballen kijken. Of: Morgen ga ik weer tennissen. Donderdagavond ga ik bridgen....

Of is het borderline…?

Oktober 2022 Borderline of ben ik misschien narcistisch en ligt het aan mij dat wij relatieproblemen hebben? Of is het juist mijn partner? Een begrijpelijke en ook moeilijke vraag naar aanleiding van mijn blogartikel “Zou het narcisme zijn?” en “Handvatten voor narcisme...

Speelt er aangeleerde hulpeloosheid?

Oktober 2022 Mogelijk is er sprake van aangeleerde hulpeloosheid als jij jezelf een passieve, stoïcijnse en apathische houding aanmeet in jullie negatieve communicatiecirkels. Hoor je jouw partner wel eens tegen je zeggen: Je komt zo onverschillig over. Je kijkt me niet aan....

Hoe straffende communicatie tegenwerkt – deel 2

Oktober 2022 Hoe komt het toch dat negatieve communicatiecirkels zo moeilijk te voorkomen of te doorbreken zijn? Dat is de vraag van het vorige blogartikel. Vervolgens vertelde ik hoe 2 vormen van conditionering hierin een belemmerende rol spelen: Klassieke conditionering Operante conditionering...

Hoe straffende communicatie tegenwerkt – deel 1

Oktober 2022 Waarom is het toch zo moeilijk om negatieve communicatiecirkels met je partner te doorbreken? Hoe kan het dat bepaalde negatieve patronen zo hardnekkig je relatie insluipen, terwijl ze er in het begin niet of nauwelijks waren? En hoe kan het...

Praten over gevoel als medicijn?

September 2022 Houden jullie in je relatie rekening met deze 2 soorten communicatie? Gevoelscommunicatie Communiceren over gevoel Iets wat veel partners door elkaar halen. Het is ook een lastig onderscheid. Praten over je gevoelens is namelijk niet hetzelfde als je gevoel ook...

Huilen bij ruzie? Zo zit het.

September 2022 Huilen… Schaam jij je voor je tranen als je ruzie hebt met je partner? Tussen partners zie ik deze lastige worstelingen wel voorbij komen: Als ik huil voel ik me klein en zwak. Jij kunt me dan kwetsen waardoor ik...

Deze 5 opvattingen over claimen blokkeren de communicatie

Augustus 2022 Claimen… Mag jij jouw partner claimen? Ik vermoed dat je nu ‘nee’ zegt want veel mensen hebben een negatieve connotatie met het woord claimen. Mijn volgende vraag aan je is dan: Van wie mag jij jouw partner niet claimen? In...

Help je elkaar met oplossingen en adviezen?

Augustus 2022 Ken je dat? Dat jij jouw partner probeert te helpen met goede suggesties, dat je serieus probeert mee te denken en dat jouw partner dan boos roept: Ik hoef geen oplossingen! En ook geen adviezen! Dat kan ik allemaal heus...

De 7 kenmerken van goede verbindingsgesprekken en wat ze je opleveren

Juli 2022 Contactarmoede. Een gapende kloof. Emotioneel uitgehongerd. Hoe schrijnend is de diepe eenzaamheid van partners die elkaar emotioneel niet meer kunnen bereiken. In de loop van de tijd zijn zij op slot gegaan voor elkaar. Wat vaak in 3 fases verloopt:...

Is je relatie nog te redden (en wat moet je doen om erachter te komen)?

Juni 2022 Durf je nog te hopen dat het goed kan komen met je partner en je jouw relatie kunt redden? Misschien ben je wel ontzettend moe van het proberen. En voel je je heel moedeloos en machteloos. Soms heb je weer...

Hoe hoog is jouw emotionele muur?

Mei 2022 ‘Waarom kom je er nooit op terug?’, verwijt ze hem. ‘Kan het je niet schelen dat ik er nog mee zit? Dat je me laat wachten terwijl je er nog over na zou denken?’ Hij reageert koeltjes: ‘Ik weet het...

Te veel aanpassen? 6 valkuilen van een goed aanpassingsvermogen

Mei 2022 Wat is jouw strategie om kritiek van je partner te voorkomen? Je zoveel mogelijk aanpassen aan je partner? Zoveel mogelijk anticiperen op de wensen van je partner? Op alle vragen van je partner ‘ja en amen’ zeggen? Vaak sorry zeggen...

Maak jij alles te zwaar (volgens je partner)?

Mei 2022 Gebeurtenissen te zwaar opvatten is het ingrediënt van menig conflict. Jij maakt alles veel erger dan het is. Je hoeft het niet zo zwaar te zien. Jij overdrijft altijd alles zo. Zijn dit zinnen waardoor jij of jouw partner op...

De 3 eigenschappen die je nodig hebt voor verbindend communiceren

April 2022 Wat is voor een veilige liefdevolle verbinding een nog groter cadeau voor elkaar dan aandacht, tijd, knuffels en complimenten? Dat is dat we elkaar werkelijk inzage geven in onze gevoelens en behoeften…  Geven en ontvangen zonder bijbedoelingen en zonder je...

Hoe ‘overleggen’ een trigger kan zijn

April 2022 Is overleggen een beladen punt in je relatie? Voel jij je steeds minder betrokken omdat jouw partner zonder overleg zijn of haar eigen besluiten neemt? Hij vraagt niet wat ik wil Zij stemt haar aanpak niet met mij af Hij...

Gevoelloos door 2 lastige afweermechanismen

April 2022 Wat is het lastig hè als je niet zoveel voelt terwijl je partner dat wel van je vraagt. Het kunnen delen van je gevoelens is, helaas voor jou, nog altijd een doorslaggevende factor om diepgang in je relatie te krijgen....

Laat jij moeilijk gevoelens toe?

Maart 2022 Vervelende gevoelens vermijden doen we allemaal. De een meer dan de ander. Ben je een vermijder en in je eentje? Op zich geen probleem, dan heb je er vooral jezelf mee. Ben je met z’n tweeën, dan is het een ander...

4 misleidende overtuigingen over emotionele veiligheid

Maart 2022 Merk jij voor jezelf het verschil tussen liefde kunnen geven of liefde kunnen ontvangen? En bij jouw partner? De meeste koppels vinden evenwicht en een gelijkwaardige wederkerigheid in de liefde erg belangrijk. Toch kennen velen van ons één of meer...

Ervaar je corrigerende instructies van elkaar?

Maart 2022 Wanneer je met jouw partner vastloopt in negatieve communicatiecirkels kan er sprake zijn van vele soorten triggers en patronen waarin: Je elkaars ‘negatieve’ gedrag oproept. Je elkaars ‘negatieve’ gedrag zelfs versterkt. De escalatie in schreeuwen of blokkeren jullie ongewild overneemt....

Dit is het nut van oude koeien uit de sloot

Maart 2022 “Wij zijn nu 18 jaar bij elkaar. In het begin waren we allebei heel fel. We konden echt tekeer gaan tegen elkaar.  Tegenwoordig loop ik gewoon weg als hij weer begint. Hij kan maar door blijven gaan. Haalt er van...

Welk soort vertrouwen is bij jou geknakt?

Januari 2022 Beschadigd vertrouwen is een grote spelbreker in liefdesrelaties. In de negatieve communicatiecirkel zijn er 2 stellige uitspraken die je relatie behoorlijk op z’n kop kunnen zetten: Jij vertrouwt mij niet! En: Ik vertrouw jou niet! Hiermee roep je elkaar op...

Wil jouw partner steeds alles afspreken?

November 2021 Een lastig verschil waar je als koppel tegenaan kunt lopen is: dat de ene partner alles wil structureren, plannen en afspreken en dat de andere partner juist alles meer op zijn beloop wil laten In de negatieve communicatiecirkel kun je...

Krijg sneller begrip met deze doelenoefening

November 2021 Jij begrijpt er echt niks van! Klopt, ik begrijp jou niet! Wat wil je nou? Vraag het dan gewoon! Dat bedoelde ik helemaal niet! Vast een herkenbare fase in jullie ‘discussies’ om te proberen elkaar te begrijpen? Onbegrip is op...

Relatieproblemen door de overgang?

November 2021 Overgangsklachten zou je misschien kunnen verwarren met burn-out-klachten doordat je relatie niet zo lekker loopt. Maar het zou zomaar andersom kunnen zijn… Namelijk dat je door de overgangsklachten sneller geprikkeld bent en daardoor ook sneller in negatieve communicatiecirkels verwikkeld raakt....

Twijfels over je relatie wegnemen

Juli 2021 Als het gevoel voor je partner weg is en je twijfels hebt over je relatie is het heel zinvol om snel duidelijkheid te krijgen. Onzekerheid is voor allebei zwaar. Voor de koppels die zonder externe hulp willen onderzoeken of ze...

Hoe werkt jouw verborgen agenda op deze 5 punten?

April 2021 Eerlijk, open en duidelijk met elkaar communiceren. Iets wat we allemaal erg belangrijk vinden. Juist in onze liefdesrelatie. Toch slagen we daar maar zelden voor de volle 100% in. Niemand is namelijk vrij van een verborgen agenda. In onze taal...

Boosheid voor gevorderden (en 1 reden waarom boosheid wel oké is)

April 2021 Durf jij boos te worden? Of anders gezegd: mag jij jouw boosheid vanbuiten tonen als je vanbinnen boos bent? Of druk je jouw boosheid weg? Meestal zie je 2 manieren waarop mensen hun boosheid uiten: 1. Inslikken Dat je boosheid...

Ken je deze misvatting over erkenning?

April 2021 Machtsstrijd in je relatie… Vecht jij om begrip en erkenning? Peter en Susan worstelen hier dagelijks mee. Dit is hoe zo’n gesprek van dit koppel (met gefingeerde namen) vaak gaat: S: Jij wilt alleen maar gelijk hebben, maar daar gaat...

Samen slaapproblemen oplossen met deze methode van slaaprestrictie?

April 2021 Waarom je niet perse 8 uur slaap nodig hebt? Tips om slaapproblemen op te lossen Dit vertelt de slaapwetenschapper Merijn van de Laar erover (en los en passant de eventuele slaapproblemen in je relatie op): >In het eerste slaapblok heb...

Zo ontstaat emotionele verwijdering

Januari 2021 Voor veel partners is het elkaar loslaten een geleidelijk proces op een verdrietige, ongewenste manier. Zij leven ieder steeds meer hun eigen leven, ervaren geen emotioneel gevoelscontact en voelen zich allebei eenzaam. Een reeks kleine incidenten en kwetsingen brengt de negatieve...

Leer deze 3 kenmerken van echt luisteren

Oktober 2020 Eén van de grootste klachten die koppels in de negatieve communicatiecirkel uiten is: Niet echt naar elkaar luisteren en je dus niet gehoord voelen. Met als gevolg dat je dit elkaar gaat verwijten, of het als een verwijt oppakt. Durf...

Twee vormen van huiselijk geweld en wat te doen

Mei 2020 Er is zeker sprake van huiselijk geweld als je partner jou slaat. Of wanneer jij jouw partner slaat, wanneer de frustratie (te) hoog oploopt. Voor je beslissing hoe ermee om te gaan, is het belangrijk om onderscheid te maken tussen...

Stook jij het vuurtje expres op?

Januari 2020 Bepaal jij 100% vrijwillig en bewust wat je doet en zegt in jullie negatieve communicatiecirkels? Zodat je de boel eens lekker kunt opstoken? Uiteraard zeg je ‘nee’. Daar kies je niet voor. Maar sta jij er soms ook niet helemaal...

Liegen als relatieprobleem. Deze oplossingen moet je weten.

November 2019 Als liegen door je partner speelt moet je dan stoppen met je relatie? Een uiterst moeilijke vraag. Vooral als je al tig keer hebt afgesproken om voortaan eerlijk te zijn en je partner blijft alsmaar liegen. Als dit jullie liefde...

Hoe stimuleer je zelfstandigheid?

Oktober 2019 Zelfstandigheid. Autonomie. Zelfbeschikking. Onafhankelijkheid. Dit zijn behoeftes die op heel verschillende manieren voor relatieproblemen kunnen zorgen. Vooral als jij en je partner hier verschillend in staan. Zo verschillend kun je het bijvoorbeeld ervaren: te zelfstandig = dominant en te veel...

Verwacht je meer initiatief van je partner?

Februari 2019 Ik moet er altijd om vragen bij mijn partner en dat wil ik niet. Ik zou zo graag willen dat mijn partner het aanvoelt en zelf initiatief neemt. Mijn partner denkt er nooit uit zichzelf aan. Mijn partner ziet het...

Verborgen feit van onze hechtingsbehoefte

November 2018 Wij ‘grote’ mensen maken een grote vergissing. Wij denken dat alleen kinderen zich veilig moeten hechten om gezond te leven en op te groeien. Alleen kinderen gaan huilen en schreeuwen als ze ‘vallen’ en geen aandacht en troost krijgen, toch? Maar...

Hoe vechten voor zelfstandigheid je relatie niet helpt

Oktober 2018 Raar maar waar: hoe meer jij je eigen ruimte en zelfstandigheid opeist hoe meer jouw partner aan jou gaat trekken. Toch is dit gegeven niet eens zo onbekend. Je kent vast de term ‘hard to get’? De liefdesstrategie om iemand...

Zacht op de relatie, hard op de inhoud

Oktober 2018 Hoe bewaar je de vrede in je relatie als: je het helemaal oneens bent met je partner? je je beledigd en beschuldigd voelt? jouw grenzen overschreden worden? je aan bepaalde wensen van je partner niet tegemoet wil komen? je jouw...

In hoeverre pas jij gaslighting als communicatiestrategie toe?

Juli 2018 In de negatieve communicatiecirkel proberen velen van ons onze partner te manipuleren. Of wat netter gezegd: te beïnvloeden, te overtuigen of te sturen. Meestal met het doel om onze behoefte aan waardering, contact en verbondenheid te vervullen. Controle willen hebben...

Ontdek elkaars blinde vlekken

Juni 2018 In de negatieve communicatiecirkel zet je elkaar én jezelf regelmatig op het verkeerde been. Je ziet elkaars ‘harde’ gevoelsuitingen en daar reageer je op. Terwijl eronder altijd ‘zachte’ gevoelens en onvervulde hechtingsbehoeften schuilen. Veel partners zien die niet van elkaar....

Wat je minimaal over emoties moet weten

Maart 2018 In dit heldere animatiefilmpje van het Noorse Instituut voor EFT krijg je antwoord op deze 3 vragen: Wat zijn emoties? Hoe werken ze in algemene zin? En waarom zijn ze zo nuttig? Hieronder vind je de toelichting uit het filmpje...

Zo is jouw gevoel niet waar

December 2017 Eindeloze en schijnbaar onoplosbare meningsverschillen over gevoelens… Ken je dat in jouw relatie? Ben je regelmatig verontwaardigd dat jouw partner een ‘foute’ mening lijkt te hebben over jouw gevoel? Alsof jouw gevoel ontkend wordt? Er niet mag zijn? Misschien roep...

Is het echt de manier waarop jij het zegt?

November 2017 Je kent het vast in jouw relatie dat jij of je partner wel eens roept: Het komt door hoe je het zegt! Of hetzelfde in een ‘nettere’ vorm: Als je het eerder zo gezegd had dan… Als je het voortaan...

4 communicatieniveaus die je moet kennen – misverstanden voorkomen

November 2017 Het is zo ontmoedigend wanneer je elkaar iedere keer weer misverstaat. Hoe harder je vervolgens probeert het probleem aan elkaar uit te leggen, hoe dieper de kloof wordt. Dit hoor ik vaak: Wij spreken een verschillende taal en begrijpen elkaar...

Hoe jezelf zijn met gebalanceerde authenticiteit?

September 2017 Wil je dat jouw partner altijd open en eerlijk is? Dat hij of zij zichzelf kan zijn bij jou? Oftewel authentiek en puur is? Ik denk het wel hè? Authenticiteit is een waarde die we gemiddeld genomen hoog in het...

Dit is allemaal communicatief verdedigen

Mei 2017 Iedere vorm van jezelf verdedigen betekent dat je geen ruimte hebt voor: wat je echt voelt wat je echt nodig hebt wat jouw partner echt voelt wat jouw partner echt nodig heeft Terwijl je elkaar ook nog eens triggert waardoor...

Voel jij je niet schuldig als jij jouw partner kwetst?

April 2017 Je schuldig over iets voelen is op zich een heel nuttig mechanisme om je relatie(s) goed te houden. Het helpt je om je gedrag bij te sturen daar waar je dat wenselijk vindt. Het is een ander verhaal als schuldgevoel...

Wat te doen als niks helpt?

Maart 2017 Wat nou als jullie blijven vastlopen in negatieve communicatiepatronen waarin je elkaars gedrag en keuzes zonder resultaat probeert te veranderen? Ook nadat je alleen of samen al van alles in het hulpverleningscircuit gedaan hebt? Dan staat je in ieder geval...

Waarom kom je er niet op terug?

Maart 2017 Soms komt het niet uit als je partner ergens over wil doorpraten. Je weet gewoon niet wat je moet zeggen. Misschien weet je ook wel niet wat je precies voelt, heb je geen uitgesproken mening of maakt het je niet...

Wat doe je aan een hardnekkig kort lontje?

Februari 2017 In de wetenschapsbijlage van de Volkskrant d.d. 4 februari 2017 heeft de journalist Cor Speksnijder een en ander over narcisme helder op een rijtje gezet. Daar kunnen we wat van leren als je een partner hebt die je als dominant, eigenwijs,...

Weigeren zonder je rot te voelen

Februari 2017 Jij of ik? Wie heeft voorrang? Wiens behoeften zijn het meest belangrijk? Van allebei natuurlijk. Alleen pakt dit in de praktijk wel eens heel anders uit… Steeds voor ‘ik’ kiezen is niet echt bevorderlijk voor de liefde. Maar (te) veel...

Als jij schuldig bent…

Januari 2017 Kan ik even met je praten…? Ik vind het heel vervelend als jij <…> doet. Ik voel me dan zo verdrietig. Wat gaat er door jou heen als jouw partner dit zo tegen jou zou zeggen? Of haak je bij...

Zo is praten plaatsvervangend piekeren

November 2016 Loopt het steeds vaker op een teleurstelling uit als je veel moeite om ‘fijn’ over jullie relatie te praten? Aan deze 3 punten herken je dat praten niet constructief is: In herhaling vallen. Je steeds slechter voelen in plaats van...

Manipuleert jouw partner jou?

November 2016 Heb je wel eens het idee dat jouw partner zielig of juist boos doet om jou te bewerken? Of jou heel strategisch een schuldgevoel bezorgt om: jou aan zich te verplichten? jou een lesje te leren? jou iets tegen je...

Voorkom dit typische verschijnsel van identificatie

November 2016 Er kan een heel typisch verschijnsel van identificatie optreden wanneer je al een tijdje vindt dat jouw partner niet aan jouw behoeften tegemoet komt. Sommigen voelen zich zo tekort gedaan, dat ze ook niet meer zien wanneer hun partner zijn/haar...

Tips hoe je feedback geeft en ontvangt

November 2016 Lopen jij en je partner vaak vast in een uitputtend steekspel van feedback en woorden, waarbij je één van de volgende terugkerende gedachten hebt? Ik weet niet meer hoe ik commentaar kan geven zonder dat mijn partner zich aangevallen voelt....

Wat moet jij allemaal van jouw partner?

Oktober 2016 Voel jij je vaak onder druk staan van jouw partner om van alles te moeten? Zou het kunnen dat je opmerkingen van jouw partner hinderlijk vindt omdat je ergens in jezelf een ‘moeten’ ervaart? Bij ons thuis gebeurt het wel...

Richt je op de boodschap

September 2016 Met kritiek en zelfverdediging willen we onze partner laten stoppen met iets of aanzetten tot iets. We willen iets in beweging zetten. Onze partner bijvoorbeeld laten stoppen met: Iets doen wat we vervelend vinden Iets zeggen wat ons niet bevalt...

7 afweermechanismen die je relatie op scherp zetten

Augustus 2016 Hoe zit dat in jullie negatieve communicatiecirkels? Ken jij dat ook dat je soms hardop of stilletjes in jezelf denkt: Jij praat ook altijd alles goed van jezelf Op alles heb je wel reden of een excuus Dat zeg je...

Dat zei ik helemaal niet!

Juni 2016 Ken jij dat met je partner? Dat jullie ruzie krijgen over wie wat precies en in welke volgorde zei? Met dit soort zinnen: Nee hoor, ik zei <…> en toen pas zei jij <…> Je verdraait de boel, want wat...

Pas op voor de PAS-strategie

Juni 2016 Veel partners bedienen zich onbewust van de PAS-strategie om hun zin te krijgen. PAS staat voor: Plicht Angst Schuld Je partner wil jou verplichten iets te doen door in te spelen op jouw angst voor afwijzing en jouw schuldgevoelens. Verplichtingen...

Handvatten voor narcisme in je relatie

Mei 2016 Er zijn mensen die weten dat zij een narcistische partner hebben en ondanks de grote nadelen toch kiezen voor het in stand houden van de relatie.  Lees anders voor de zekerheid eerst nog dit artikel: “Zou het narcisme zijn?” Veelgenoemde...

Het nadeel van relativeren

Mei 2016 Relativeren is de beste manier om jouw pijn of die van jouw partner te genezen. Het is een slimme geluksstrategie. En je houdt er je relatie goed mee. Eens of oneens? In veel situaties is het helpend als je de...

Ben je bang voor jouw partner?

April 2016 Ben jij bang om: tegen je partner in te gaan? jouw eigen behoeften voorop te stellen? jouw partner teleur te stellen? teleurgesteld te worden door jouw partner? jouw partner voor het hoofd te stoten? zomaar te zeggen wat er spontaan...

Hoezo te afhankelijk? 5 tips om mee te beginnen.

Maart 2016 Symbiose… Je samen één voelen… Samensmelten met je geliefde… Irreëel en ongewenst? Velen zien symbiose als een nadelige fusie met je partner: Je maakt jezelf emotioneel afhankelijk van je partner. Je maakt geen onderscheid tussen jezelf en de ander. Je...

Ga je steeds het verkeerde beeld van jou rechtzetten?

Februari 2016 Voor veel mensen is hun zelfbeeld heilig. Het moet koste wat koste in stand blijven. Lastig is dat velen niet in de gaten hebben hoe dit de drijfveer is van veel ruzies. Ruzies die lijken te draaien om gelijk krijgen....

Is praten over gevoelens noodzakelijk?

Februari 2016 Ben jij niet zo’n prater? En vind je het helemaal lastig als het om je gevoelens gaat? Balen hè? Dat de moderne intimiteit van ons mensen vraagt dat we in onze relatie diepgaand met elkaar moeten kunnen praten… En nog...

Hoe je wel jezelf kunt zijn: 4 vaardigheden van authenticiteit

Januari 2016 Niet jezelf zijn maakt je neerslachtig en ongelukkig. Je bent steeds aan het scannen wat je partner vindt. Je onderdrukt je eigen gevoelens en behoeften. En je trekt je terug. Herken je dit bij jezelf of bij jouw partner? Zo...

Voel jij je zo onbegrepen?

Januari 2016 Je kent het vast: de eindeloze gesprekken waarin je elkaar eerst nog heel kalm en redelijk probeert uit te leggen hoe het zit. Het ene sterke argument volgt het andere op. Hoe meer jij uitlegt, hoe meer jouw partner uitlegt,...

Wanneer heb je een relatietrauma?

December 2015 Het is onmogelijk om met elkaar te leven en lief te hebben zonder jouw partner te kwetsen en door jouw partner gekwetst te worden. Het gaat er daarom niet zozeer om dat je alle kwetsingen krampachtig moet zien te voorkomen,...

Wie is de baas bij jullie?

December 2015 Ben jij degene die bij jullie alles bedenkt, plant, regelt en beslist? Of is dat vooral jouw partner? Hoe ervaar je (dis)balans in bijvoorbeeld dit soort taken: Wanneer en hoe de tuin onderhouden Uitzoeken en bepalen van grote aankopen Kiezen programma’s...

Ruzie over traditioneel opvoeden?

November 2015 “Alleen vrouwen trekken de zorg van nature naar zich toe…” Feit of een mening? Wat denk jij? Wat ik in ieder geval weet is dat deze opvatting schadelijk kan zijn voor je relatie. Met name als het om de zorg...

Wat heb je me net horen zeggen?

November 2015 Wat is dat toch dat onze partners altijd zo snel klaar staan met hun ‘mening’? Je kunt amper uitpraten, of je wordt al in de rede gevallen… Je ziet het ook overal om je heen. Op twitter, Facebook en op...

Wat moet jij allemaal van jouw partner?

November 2015 Voel jij je vaak onder druk staan van jouw partner om van alles te moeten? Zou het kunnen dat je opmerkingen van jouw partner hinderlijk vindt omdat je ergens in jezelf een ‘moeten’ ervaart? Bij ons thuis gebeurt het wel...

Hoe koppig is jouw partner?

Oktober 2015 Je weet wel dat het niet werkt. Koppigheid. Het voedt de machtsstrijd. Toch kan je soms niet anders dan trots vasthouden aan jouw standpunt. En hoor je dit soort verwijten van je partner: Jij bent zo eigenwijs! Je neemt nooit...

Geef jij de schuld altijd aan jouw partner?

Oktober 2015 Wat Brené Brown in het filmpje vertelt: “Wie van jullie geeft de schuld altijd aan de ander? Wie van jullie wil allereerst weten wiens fout het is als er iets fout gaat? Ik ben zo iemand. Om dit te illustreren...

Baal je van de weerstand?

September 2015 Zet jouw partner eerst de hakken in het zand voordat hij of zij ook maar iets van jou wil aannemen? Laat staan jou eens een keer gewoon gelijk te geven? “Vooral zijn non-verbale uitingen vind ik zo irritant” zei laatst...

Voel jij gewoon niet zoveel?

Augustus 2015 Heb jij een partner die steeds wil weten wat jij voelt? En weet je dan niet wat je moet zeggen? Zoek je vergeefs naar de woorden om uit te drukken wat je voelt? Weet je überhaupt niet of je er...

Raken jullie elkaar nog aan?

Augustus 2015 Ik voel me zo schuldig maar ik heb er gewoon geen zin in. Ik moet altijd het initiatief nemen en daar baal ik van. Wij doen het niet meer en we praten er ook niet over. Alles gaat goed tussen...

7 excuses om niets te doen…

Juli 2015 Excuses zijn vaak zelfbeperkende gedachten, die je gebruikt om te verklaren waarom: je niet in actie komt (om iets aan je relatie te doen) en je niet voluit kunt leven, liefhebben en genieten van elkaar Deze zelfbeperkende gedachten kun je...

Waar komt die jaloezie toch vandaan?

Juni 2015 Gaat jouw alarmbel te hard en te vaak af? Ervaar je bedreigingen van jouw relatie die er niet zijn? Of het nou terecht of onterecht is, jaloezie kan je relatie behoorlijk op zijn kop zetten. Vooral als je ook nog...

Last van een bemoeizuchtige partner?

Juni 2015 Zit je eenmaal samen in een onveilige fase van je relatie dan is de afstemming over allerlei zaken extra zwaar. In zo’n situatie is de gerichtheid op elkaar veel groter, omdat je op je hoede denkt te moeten zijn. Helaas...

Zelfverdoving. Staat het jullie in de weg?

Juni 2015 Geen woorden kunnen vinden voor wat je voelt. Geen contact kunnen maken met jouw gevoel. Niet weten wat je voelt. Geen diepgaand gesprek over jouw gevoelens kunnen voeren. Dit zijn wat varianten van ‘klachten’ over partners die ik regelmatig hoor. “Wat...

Jezelf zijn bij elkaar. Is dat wel mogelijk?

Mei 2015 Een betekenisvolle en veilige liefde. Dat is als je helemaal jezelf kunt zijn bij elkaar en er 100% op durft te vertrouwen dat je partner er voor jou is. Dat is wat ik betoog. Makkelijke woorden, maar eenvoudig is het...

Gaat jouw partner misschien vreemd?

April 2015 Zit jij in de situatie dat je vermoedt dat jouw partner vreemdgaat? Ondanks dat je het misschien meermaals gevraagd hebt en dit soort antwoorden krijgt: Nee hoor er is echt niks aan de hand. Je ziet spoken. Nee hoor, dit...

Hoe wilskracht en zelfbeheersing elkaar versterken

Maart 2015 Verwijt je elkaar een gebrek aan wilskracht en zelfbeheersing? En is dat terecht? We kennen het allemaal wel. Voor je het weet floep je er een boos of geïrriteerd verwijt uit. Je partner verontwaardigd, jij verdedigt jezelf, je partner smijt...

Jaloers. Hoe erg is dat?

Februari 2015 Als ik niet meer jaloers ben, dan moet je op je hoofd gaan krabben. Want dan zou het wel eens zo kunnen zijn dat ik niet meer van je hou. Dat zei ik wel eens tegen mijn partner… Een beetje...

Als de regels van de liefde niet gelden

Februari 2015 Hoe is het mogelijk? Toen ik zijn kille, vuurspuwende blik zag kon ik mijn ogen niet geloven. Ik verstarde compleet van binnen en van buiten. Zo liefdeloos, dit kan mijn man toch niet zijn? Dit maakte ik mee met Els...

Ben jij in je eentje het probleem?

Januari 2015 Afgelopen week sprak ik diverse mensen die de intieme verbondenheid met hun partner heel erg missen. Om allerlei onbenullige dingen spelen inmiddels de irritaties op en de zin in seks is ver te zoeken. Wat hen het meeste steekt is...

Wantrouwen? Zo kom je ervan af.

December 2014 >Wantrouwen is troef wanneer we ons onveilig voelen in onze relatie. Wat zou mijn partner hiermee bedoelen? Is het dan mijn schuld? Jij doet dat toch ook? Hoe zal ik dit zeggen zonder dat mijn partner zich aangevallen voelt? Potverdorie...

Hoe waar is jouw gevoel?

November 2014 Kritiek krijgen op ons gevoel… Eén van de moeilijkste dingen in onze conflictcirkels met onze partner. Want dit is wat we vinden: Wat ik voel is altijd waar, daar kun je niet aan tornen. Zo voel ik dat nou eenmaal,...

De aanval is de beste verdediging…

November 2014 Dit leren we bij de ‘officiële’ feedbackregels in de communicatietrainingen op ons werk: Geef jouw feedback in de ik-vorm. Maak onderscheid tussen gedrag en persoon. Klinkt prachtig. Alleen al het woord ‘feedback’. Ook wel synoniem voor opbouwende kritiek. Als je...

Je krijgt wat je verdient…

November 2014 Ik schaam me dat ik zo afhankelijk van zijn aandacht ben. Ik ben een zelfstandige vrouw, maar in mijn relatie voel ik me net een behoeftig kind, niet normaal! Hier maak ik ruzie om maar dat helpt ons natuurlijk niet...

Moet je alles willen delen?

November 2014 Je diepere gedachten en gevoelens met elkaar delen… Het smeermiddel voor meer intimiteit en verbondenheid. Toch zijn er situaties waarin dit niet altijd verstandig of zuiver is. Wanneer is delen niet verstandig? Soms zul je merken dat het heel vermoeiend...

Kun je uit jezelf wat liever zijn?

Oktober 2014 Worstel je met verschillende behoeften aan actie en aandacht in je relatie? Twijfel je of het aan jou ligt dat je hier zo’n moeite mee hebt? Moet je je er dan maar bij neerleggen dat jouw partner jouw behoeften aan...

Wat is jouw monster onder tafel?

Oktober 2014 Internetporno, datingsites, geestelijk vreemdgaan, lichamelijk vreemdgaan, verslavingen… Ik zie deze punten zo nu en dan als heftige relatieworsteling voorbij komen. Vooral als ze geheim zijn en plotsklaps uitkomen. Verzwijg jij iets omdat je jouw partner niet onnodig wil kwetsen? Misschien...

Zwijgen? Laat het er niet bij zitten!

September 2014 Veel uitgesproken én onuitgesproken verwijten… dat is wat een lezeres als worsteling over haar relatie aan mij teruggekoppelde. Niet meer echt praten met elkaar… een andere reactie die ik kreeg. Die 3e dans Verstijf en vlucht, daar zitten we in. Heel triest… nog een...

De grootste boosdoener van relatieproblemen

September 2014 Focus je op verkeerd gedrag en vaardigheden bij ruzies? Dan sla je de plank al gauw helemaal mis. Je houdt je dan namelijk meer met de symptomen bezig dan met de grondoorzaak. Het ontbreken van een veilige hechting is de...

Hoe gezond zijn jouw verwachtingen?

September 2014 Je kunt maar beter geen verwachtingen hebben, dan word je ook niet teleurgesteld… Als je jouw partner erkent zoals hij of zij is, dan hoor je geen verwachtingen te hebben… Pas als je geen verwachtingen hebt, kun je helemaal oordeelvrij...

Jij hoeft me niet te vertellen wat ik anders moet doen!

Augustus 2014 Hoeveel invloed heeft jouw partner op jou? En jij op jouw partner? Veel mensen hebben moeite met het aannemen van invloed. Invloed koppelen we aan macht, autoriteit en hiërarchie.   In onze liefdesrelatie is het helemaal gevoelig. Omdat gelijkwaardigheid daar...

Dan gaan we maar uit elkaar!

Juli 2014 Maak je regelmatig mee dat jij of je partner bij bonje uitroept: “dan moeten we maar uit elkaar gaan!”? Of zoiets als: “ik zie het niet meer zitten”, “ik heb er geen vertrouwen meer in” of “als we geen hulp...

Kun je in je eentje je relatie verbeteren?

Juli 2014 Hoor je jouw partner regelmatig zeggen dat jij degene bent met de problemen? Dat het vooral aan jou ligt dat jullie relatie stroef loopt? Dat jij je meer ‘moet’ openen? Meer jezelf ‘moet’ zijn? Of dat jij minder veeleisend ‘moet’...

Laat jij je leiden door angst of liefde?

Juli 2014 Is angst voor jou de leidraad? Of liefde? Een vraag van mij aan jou, om het voor jezelf te checken. Kun je je nog herinneren wanneer je voor het eerst ‘ik hou van jou’ zei? Vond je dat eng? Was...

Prik je illusies door en open je hart

Juli 2014 Kun je je voorstellen dat je in je relatie moet rouwen om de liefde weer te laten opbloeien? Rouwen wordt meestal met het verlies van een dierbare in verband gebracht. In je relatie kan rouwen ook heel zinvol zijn, als...

Laat me niet los

Juni 2014 Emotionele aanwezigheid is meer dan fysieke aanwezigheid. Om je geliefd en veilig te voelen in je relatie, heb je een partner nodig die makkelijk toegankelijk en empathisch is. Ontbreekt dat? Dan gaan velen van ons protesteren en boos worden. Wat...

Blijf jij jezelf?

Juni 2014 Hoe kan ik mezelf zijn bij jou, terwijl je aan mij trekt? Terwijl je me niet werkelijk accepteert zoals ik ben? Dilemma?! Hoor en lees jij ook regelmatig dit soort goedbedoelde adviezen: Eerst voor jezelf zorgen voordat je voor een...

Welke triggers vertekenen bij jou de communicatie met je partner?

Mei 2014 Heb je samen een goed gesprek, slaat de sfeer in een keer om. Je partner heeft iets gezegd waardoor je je ineens hartstikke rot voelt. Onbegrijpelijk vaak, voor allebei, hoe dit zomaar kan gebeuren. Wat overkomt je dan eigenlijk? In...

Zo ben je (niet) verbonden

Mei 2014 Wat we allemaal kunnen zeggen of denken wanneer je je niet verbonden voelt… Ik ben zo bood. Ik voel me zo in de steek gelaten en heb me nog nooit zo alleen gevoeld. Hij luistert niet en begrijpt totaal niet...

Alleen in je relatie?

Mei 2014 Hoeveel ‘alleen’ of ‘samen’ ben jij je in je relatie? Prof. Dr. Roos Vonk heeft hier een interessant en prikkelend hoofdstuk over geschreven (Liefde, lust en ellende, 2013). Kijk eens mee naar de 6 situaties van deze cirkels die jou...

Vlieg jij je partner wel eens aan?

April 2014 Zou jij jouw partner tijdens een ruzie soms het liefst een klap willen verkopen? Ben je wel eens zo geëmotioneerd dat je jouw partner uit pure frustratie ook echt te lijf gaat? Of zijn het bij jullie eerder spullen waar...

Als we eerlijkheid te ver doorvoeren…

April 2014 Als onze partner iets ‘fouts’ doet en daarover liegt, dan vinden we de leugen vaak erger dan het gepleegde feit op zich. Juist omdat het stiekem gebeurde, voelen we ons verraden. Helemaal als we er ook nog zelf achter moesten...

Hoe je ruzie voorleeft bij het opvoeden

April 2014 Hoe discussies over het opruimen van spullen in huis in tornado’s eindigen… Dat is de worsteling die een vrouw mij mailde. Best een complexe situatie in een gezin. Zo kun je ernaar kijken: 2 ouders die van mening verschillen over hoe...

3 vergissingen van accepteren en loslaten

April 2014 Ken je dit prachtige gezegde? Geef me de moed om te veranderen wat niet te accepteren is. Geef me de rust om te accepteren wat niet te veranderen is. En geef me de wijsheid om het verschil hiertussen te zien…...

Wil je iets doen?

Maart 2014 De vuile was over je relatie buiten de deur hangen… Het is nog altijd een groot taboe. Het overgrote deel van de koppels met relatieproblemen gaat dan ook niet naar een therapeut. Uit schaamte. Maar ook vaak omdat 1 van...

En ik dan?

Februari 2014 Wat je geeft, krijg je ook weer terug… Eerst begrijpen, dan begrepen worden… Wat gij niet wilt dat u geschiedt, doe dat ook een ander niet… Wat nu als je dit al tijden doet en het helpt niet? Als alle...

Weet jij wat jouw aandeel is?

Januari 2014 Probleem. Mijn partner vindt dat het aan mij ligt als het misgaat tussen ons. Ik moet niet zo moeilijk doen. Ik moet de dingen anders zeggen. De dingen anders doen. Dit is iets wat ik vaak als worsteling teruggekoppeld krijg....

Hoe je met empathisch gissen de deur naar verbondenheid opent

Januari 2014 Worden jij en je partner steeds afstandelijker door wederzijdse verwijten? Dan is dit artikel speciaal voor jullie bedoeld. Met een praktijkvoorbeeld leg ik je uit hoe je met “empathisch gissen” de deur naar verbondenheid weer open zet. Onlangs had ik...

Liefde is een werkwoord …

Januari 2014 Als je van elkaar houdt hoef je niet te werken aan je relatie, het zou dan vanzelf moeten gaan… Waar of niet waar? Nee, helaas niet waar. Ook niet als het in het begin van je relatie wel allemaal vanzelf...

De 4 scheiding-voorspellers van Gottman

Januari 2014 Kom jij met je partner steeds vaker terecht in de negatieve communicatiecirkel van: Zoek de Boef, De Protestpolka of Verstijf en vlucht? En combineren jullie dit met de 4 kenmerken waarvan de Amerikaanse relatieonderzoeker Dr. John Gottman wetenschappelijk heeft aangetoond...

Wat je moet weten over voelen, denken en doen

December 2013 Af en toe wil ik gewoon lekker van me af praten en me rot voelen. De goedbedoelde oplossingen van mijn partner vind ik dan lastig. Daar sta ik dan helemaal niet open voor. Het enige wat ik dan hoef te horen...

Het addertje onder vertrouwen

December 2013 “Wat voel jij dan?” “Hoezo weet je dat niet?” “Waarom zeg je niks?” “Wat vind jij er van?” “Waarom schiet je in de weerstand?” Zit jij in een situatie met je partner dat dit soort vragen absoluut niet helpt om...

Help, er is bij ons te veel agressie en huiselijk geweld!

November 2013 Af en toe lekker boos worden op je partner kan best gezond zijn. Het lucht op en het is een waardevol signaal voor een behoefte die niet vervuld wordt. Agressie in je relatie is echter een ander verhaal. En dan...

Jij accepteert me gewoon niet zoals ik ben!

November 2013 Veilige liefde betekent dat je jezelf kunt zijn bij elkaar. Dat je jezelf durft te zijn bij elkaar. Liefst zonder kritiek en zonder dat je je afgewezen voelt. Hoor of zeg jij ook regelmatig: “je moet me maar accepteren zoals...

De prijs van elkaar claimen

November 2013 In je relatie moet “geven en nemen” in balans zijn. Ik denk dat we dat allemaal zo onderhand wel weten. Een open deur…  die toch niet zo open is als we wel zouden willen. De balans raakt na verloop van...

Boze liefde, aiai weer ontploft…!

Oktober 2013 Ken jij dat ook? Dat je soms zo enorm graag je partner achter het behang wilt plakken? Je spieren verkrampen. Vuurspuwende ogen en met woorden ‘sla’ je erop los. Jij, jij, jij… Boos op je partner omdat hij of zij...

Wie niet waagt mislukt ook niet …

September 2013 Laat jij je door angst om te mislukken tegenhouden om aan je relatie te werken?  Geen gemakkelijk te beantwoorden vraag merk ik. Angst beïnvloedt namelijk ongemerkt onze opvattingen over mislukken. En omdat angst zo’n ongewenst gevoel is, hebben we ‘gelukkig’...

Heb je bindingsangst?

Augustus 2013 Ervaart jouw partner jou als afstandelijk? Ga jij intimiteit uit de weg? Dan zou je wel eens last kunnen hebben van bindingsangst… Of is het gewoon een gezonde zelfstandigheid? In het allerlaatste nummer van het tijdschrift De Liefde stond een...

Ik wil er niet alleen voor staan… en 5 te omzeilen valkuilen

Augustus 2013 Ik wou dat ik 2 hondjes was, dan kon ik samen spelen. Ben je eindelijk met 2 hondjes, voel je je nog vaak alleen… Eenzaam in je relatie, wat een tegenstrijdigheid! Dat kan toch niet de bedoeling zijn? Hoeveel momenten en...

Hoe je de valkuilen van seksestereotypering voorkomt zodat je jouw partner ziet om wie die werkelijk is.

Mei 2013 Maak jij ook wel mee dat jouw partner zich ‘verschuilt’ achter “zo zijn vrouwen nou eenmaal” of “zo zijn mannen nou eenmaal”? Of trap je zelf in de valkuilen van seksestereotypering? Het lijkt misschien onschuldig maar met zowel positieve als...

Over seks gesproken… Gratis liefdes- en prethormonen!

April 2013 Brein + seks = liefde. Of brein + liefde = seks + brein = liefde. Over de volgorde kun je twisten :-). Maar niet over het feit dat ons brein samenwerkt met seks om een hechtere liefdesrelatie te verwezenlijken. Een...

Waarom goed genoeg niet goed genoeg is

April 2013 Het is toch goed zo? Waarom veranderen… Waarom moet het toch altijd meer en beter zijn… Je moet gewoon tevreden zijn met wat je hebt… Heb je een partner met deze mening en remmen ze de nieuwe initiatieven af? Het...

10 zakelijke redenen om relatietherapie te vergoeden

Februari 2013 Wat maakt ondernemers of werknemers meer succesvol in hun werk? Hoe voorkom je overspannenheid? Of zelfs weerstand en wantrouwen bij organisatieverandering? Juist! Dat is een stabiele, veilige en harmonieuze liefdesrelatie thuis! Heel verrassend misschien hè. Om dat zo te stellen....