Kies je voor gelijk of geluk in je relatie?

Op welke momenten in je relatie kies jij voor gelijk of voor geluk? Ben jij je überhaupt bewust van deze keuze? En wat betekent het dan precies?

Daar hebben wij hier thuis soms een heel verschillende kijk op. Laat ik je daar een voorbeeld van geven.

Mijn partner heeft de waarde ‘eerlijkheid’ heel hoog in het vaandel staan.

Ik ook trouwens.

Toch botsen we zo nu en dan met elkaar over de waarheid. Kennelijk vullen wij de waarde ‘eerlijkheid’ ieder op onze eigen manier in.

Betekent ‘eerlijkheid’ altijd de waarheid en niets dan de waarheid vertellen? Ook wanneer die beledigend of kwetsend is? Of althans als zodanig door de ander ervaren wordt?

Ik heb 2 neigingen die het voor mijn partner soms behoorlijk lastig maken om zijn waarde ‘eerlijkheid’ te leven.

Concurrentie…

Het eerste is dat ik het leuk vind om mijn belevenissen soms wat aangedikt te vertellen in gezelschap. Gewoon om het spannend te maken, en om mijn argumenten wat beter en makkelijker te onderbouwen. Ik geniet van het lachen en de ietwat opgezweepte sfeer die er dan kan ontstaan.

Ten tweede hecht ik aan de waarde ‘loyaliteit’. Deze waarde vul ik in met de norm dat je relationeel voor elkaar opkomt en elkaar steunt zonder dat je het inhoudelijk over iets eens hoeft te zijn.

Aha, oké, dat vindt mijn partner dus ook.

Maar nou komt het. De concurrentie tussen ‘eerlijkheid’ en ‘ loyaliteit’…

Even terug naar mijn aangedikte verhaal waarmee ik onze gasten, al dan niet lachend, op mijn hand heb. Daar voelt mijn partner ‘ineens’ de onbedwingbare behoefte om eerlijk te zeggen dat het feitelijk toch niet helemaal klopt wat ik vertel… Oeps!

Heeft ie gelijk?

Mijn partner heeft letterlijk gelijk natuurlijk. Alleen voel ik me best wel lullig op dat moment, in mijn hemd gezet… En in die emotie moet ook ik nu kiezen voor gelijk of geluk…

Ga ik de strijd om de feitelijke waarheid van mijn verhaal aan? Of vertel ik hem ter plekke dat ik me voor aap voel staan en afgewezen in onze loyaliteit? Of zeg ik “ja dat is waar” en ga weer gauw door met de discussie in het grotere gezelschap?

Dilemma…

Zie je hoe de waarden ‘eerlijkheid’ en ‘loyaliteit’ met elkaar concurreren? En hoe dit er weer voor zorgt dat de keuze voor gelijk of geluk op verschillende niveaus erg ingewikkeld kan zijn?

Met gelijk of geluk kun je een parallel trekken met het inhoudelijke en het relationele aspect van communicatie. Beide aspecten zijn altijd aanwezig. Feiten zijn inhoudelijk. Verwachtingen en emoties zijn relationeel.

Kies je voor gelijk, dan ga je voor een inhoudelijk correcte communicatie over neutraal bewijsbare feiten. Kies je voor geluk, dan ga je voor een correcte, gevoelsmatige relatie. Hoe je de term ‘correct’ definieert, is afhankelijk van je diepere waarden en in het verlengde daarvan je diepere behoeften.

Waarden

Vandaar dat waarden zo belangrijk zijn. Ze geven richting en betekenis aan je leven, aan de manier waarop je met jouw partner samenleeft en aan jouw gedrag in je relatie.

Veel worstelingen in onze relaties hebben te maken met:

• concurrerende waarden in onszelf,
• concurrerende waarden met elkaar,
• en de keuze voor gelijk of geluk.

In ons dagelijkse leven vertalen we onze waarden naar normen. Normen fungeren als gedragsregels waar je zelf aan wilt voldoen. Je kunt dus heel goed dezelfde waarden koesteren, maar dit ieder in andere normen vertalen. Het is vervolgens een grote valkuil om je eigen normen in te zetten om op die manier tot elkaar te komen.

Dat mondt waarschijnlijk uit in zo’n vermoeiende normendiscussie. En hoe doorbreek je die nou?

Tip: niet kiezen tussen gelijk of geluk…

Het klinkt misschien gek, maar mijn tip is om niet te kiezen tussen geluk of gelijk. En dat is vooral van kracht als je met je partner geneigd bent om strijd te voeren door elkaar met normen en meningen om het hoofd te slaan.

Want waar ben je dan eigenlijk mee bezig?

De kans is groot dat je allebei je normen (of mening) inzet om een behoefte te vervullen. Bijvoorbeeld de behoefte om op het betreffende moment naar je diepere waarde te willen leven.

En in plaats van een algemene norm of mening: waarom zou je niet gewoon heel direct je behoefte communiceren?

In het voorbeeld hierboven met mijn partner zou dat er zo uit kunnen zien:

• Ik heb behoefte om mijn verhaal wat spannender te maken en ook samen met jou onze gasten te vermaken (dat was ik).
• Ik heb behoefte jouw verhaal kloppend te maken en die bijdrage bij jou te mogen hebben (dat was mijn partner).

Nu weet ik dat dat allemaal makkelijker gezegd dan gedaan is, want er spelen meestal nog allerlei bezorgdheden en gevoeligheden onder de oppervlakte die kunnen triggeren.

Maar er is één groot voordeel voor je relatie: zoeken naar je onderliggende behoefte op x-moment (want waarden kunnen afhankelijk van de context en je psychologische state of mind nou eenmaal verschillend zijn of verschillend ingevuld worden) en die communiceren houdt je weg bij die vervelende keuze tussen gelijk of geluk.