Je gevoelens kennen en vertellen (en 7 valkuilen)
Is het noodzakelijk om uitgebreid over je gevoelens te praten?
Een veel gestelde vraag die niet zomaar met een ja of nee te beantwoorden is.
Wat ik wel weet (en jij misschien ook) is dat partners er enorm van kunnen balen als je niet kunt vertellen wat je voelt. Voor je het weet gaan ze aan je trekken met dit soort vragen:
- Waarom reageer je zo?
- Maar wat voel jij dan?
- Waarom kun je niet eens wat minder rationeel zijn?
- Dit kan toch niet, je moet toch over je gevoelens kunnen praten met elkaar? Anders is er toch geen verbinding?
- Ik ben een gevoelsmens en jij een rationeel mens, dat kan toch niet goed gaan?
- Snap je dan niet dat jij een probleem hebt als je niks voelt, of althans … er niet bij kan komen?
Maar… is het inderdaad noodzakelijk om uitgebreid over je gevoelens te praten om verbinding te krijgen?
Mijn antwoord is: nee niet noodzakelijk.
Ten eerste is natuurlijk niks noodzakelijk in de zin van ‘moeten’. Dat je het graag wilt, het fijn of leuk vindt om gevoelens uit te wisselen, is natuurlijk helemaal oké. En als je het allebei fijn vindt werkt het zeker verbindend.
Ten tweede is er een veel betere manier om een liefdevolle, veilige verbondenheid te bereiken zonder moeilijke discussies over gevoelens.
Mijn credo is zelfs: door minder praten meer verbondenheid.
Dat verbaast je misschien, maar communiceren is niet hetzelfde als veel praten. Kwaliteit boven kwantiteit. Bij mij gaat het niet om ‘ellenlang’ over gevoelens en inhoudelijke details praten. Wel gaat het om het proces: de manier van contact maken.
Communicatie is dan je gereedschap. Niet het doel op zich. Woorden helpen je om elkaar te begrijpen en te vinden.
Ten derde, en veel belangrijker is het om onderscheid te maken in wat wanneer gewenst is. Context telt. Dit zijn bijvoorbeeld 3 situaties om rekening mee te houden:
- Zit of zat je samen wel of niet in een negatieve communicatiecirkel vast?
- Zit of zat je vanbinnen in je eentje al vast in die negatieve communicatiecirkel zonder dat je partner het merkt of merkte?
- In welk veiligheidsstadium verkeert of verkeerde je relatie?
Wil je weten wat veel beter werkt om veilige verbondenheid te creëren?
Dat is gevoelscommunicatie in plaats van communicatie over gevoel.
Gevoelscommunicatie betekent dat je contact kunt maken met je eigen gevoel op het moment dat je het ook echt voelt. En dat je bereid bent contact met het gevoel van je partner te maken. Dat gevoel is vervolgens een signaal voor iets dat je nodig hebt. Waarop je dan weer communicatief kunt handelen.
Praten met elkaar over wat je op het moment zelf voelt kan door deze 3 punten behoorlijk beladen zijn:
- Niet weten wat je voelt.
- Niet kunnen praten over wat je voelt.
- Ook niet kunnen invoelen wat je partner voelt.
Dat zijn 3 grieven die dikwijls de boventoon voeren bij relatieproblemen als partners emotioneel van elkaar verwijderd zijn geraakt.
Voor velen een overheersende worsteling: deze discussie die de inzet is van een negatieve spiraal waarin je elkaar steeds verder verliest.
Je zou het misschien niet verwachten, maar ook gevoelsmensen zie ik hierin meegesleurd worden. Zij hebben net zo goed hun aandeel in de negatieve communicatiecirkels waardoor het steeds moeilijker wordt om je innerlijke wereld met elkaar te delen.
Valkuilen
Handig om vervolgens te weten dat zowel rationele als gevoelsmensen in deze valkuilen kunnen trappen:
Valkuil 1: Praten over je gevoelens in plaats van ze te ervaren en er gelijk uitdrukking aan te geven.
Verklaringen en analyses. Je kunt je er heerlijk in verliezen. Niets mis mee. Totdat je partner er zich door geëtiketteerd, gedomineerd, betutteld, veroordeeld of beschuldigd voelt.
Valkuil 2: Secundaire emoties ‘spuien’ in plaats van je primaire emoties delen.
Irritaties, boosheid, zwijgen en stelligheid zijn zo wat voorbeelden van secundaire emoties. In de volksmond heet het dat je een gevoelsmens bent als je jouw frustraties heftig uit. Dat klopt niet. Iemand die haar of zijn boosheid inslikt is net zo goed een gevoelsmens.
We zijn vanbinnen allemaal gevoelsmensen. Alleen hebben we niet allemaal even goed geleerd om onze emoties zo te ervaren en te delen dat we onze intieme verbondenheid versterken.
Valkuil 3: Aandringende Wat-Voel-Jij-Vragen stellen.
Zit je eenmaal in een onveilige fase met elkaar waarin de gevoelsdiscussie een beladen thema is, dan is de Wat-Voel-Jij-Vraag een trigger geworden. Je partner kan deze vraag als een eis ervaren om intimiteit af te dwingen. Met als gevolg dat hij of zij zich als in een reflex terugtrekt.
Valkuil 4: Praktische raad geven daar waar alleen mee- of invoelen nodig is.
Eén van de grootste valkuilen die ik tegenkom. Partners proberen elkaar met praktische adviezen te helpen om van het nare gevoel af te komen. In plaats daarvan wordt het alleen maar erger.
De praktische oplossingen kun je zelf ook wel bedenken. Maar met emotionele steun en begrip is dat wat lastiger. Hier is tweerichtingsverkeer voor nodig.
Valkuil 5: De verkapte jij-boodschap in de ik-boodschap.
Secundaire emoties als irritatie en boosheid delen we meestal in jij-boodschappen. En die roepen weer een jij-boodschap op. Zie daar een vicieuze cirkel bij het praten over gevoelens.
Dan lezen en leren we dat je beter jouw primaire gevoel in een ik-boodschap kunt delen, zoals in: ik voel me verdrietig. In de onveilige fase werkt dit helaas maar al te vaak averechts omdat er een schuldige partij ervaren wordt.
- Vanuit jou: jij maakt mij verdrietig, het is jouw schuld.
- Vanuit jouw partner: ik maak jou verdrietig, jij geeft mij de schuld en dat moet ik toch echt ontkennen.
Valkuil 6: ‘Misbruik’ maken van wat je voelt als een onbetwistbare waarheid.
Wat je voelt is waar. Een gedachte kun je ter discussie stellen, een gevoel niet. Om een open discussie te stoppen hoef je alleen maar uit te roepen: zo voel ik dat nu eenmaal.
Een definitief argument waarmee je iedereen de mond kunt snoeren, zelfs jezelf. Want als je eenmaal iets zo voelt, kun je er ook niets aan doen of moet je het gewoon in het hier en nu aanvaarden…
Valkuil 7: Gevoelens en gedachten door elkaar halen.
Deze hangt samen met de 6e valkuil. Wat namelijk vaak gebeurt is dat mensen hun gedachte als een gevoel presenteren.
Een voorbeeld is de ik-boodschap: ik voel me niet serieus genomen.
Nu kun je hoog of laag springen (het lijkt alsof je jouw gevoel communiceert), maar eigenlijk is het: ik denk dat je me niet serieus neemt. Want ‘serieus nemen’ is geen gevoel. Het is een interpretatie, een mening. En daarover kun je wel degelijk discussiëren.
Slimme partners zeggen vervolgens: ik ervaar dat nou eenmaal zo. Dat kan natuurlijk wel zo zijn. Maar de subjectieve interpretatie blijft net zo goed overeind staan. Alsook het blokkeren van een diepgaand gesprek over de gevoelens of pijnplekken die werkelijk spelen.
Op zich is het niet erg om gevoelens en gedachten door elkaar halen, maar dan moet je wel in staat zijn om eronder te kijken. Iets wat in de onveilige fase van je relatie vaak niet lukt omdat je ‘alles’ als een verwijt, een beschuldiging of een bedreiging percipieert.
Wil je samen jullie gevoelscommunicatie verbeteren, de valkuilen tackelen en jullie verbondenheid versterken? Dan is dit jullie moment om praktische en doelgericht te starten met de Online EFT-communicatietraining >>>